( 434 ) سال چهار صد و سى و چهار بيان تصرف شهر خوارزم بوسيلهء طغرل‌بيك چنان كه پيشتر گفتيم ، خوارزم از جمله متصرفات قلمرو پادشاهى محمود بن سبكتكين بود و چون او درگذشت ، به فرزند وى مسعود رسيد و حاجب پدرش محمود التونتاش كه از بزرگان امراى دستگاه محمودى بود . حكمران كل آنجا بود . و خوارزم را براى محمود و بعد هم فرزندش مسعود سرپرستى مينمود . چون مسعود سرگرم به كار برادر خود محمد به قصد گرفتن ملك از او گرديد ، امير على تكين حكمران ما وراء النهر قصد خوارزم كرد و پيرامون بلاد را به خرابى و تاخت و تاز كشيد . همين كه مسعود از كار برادرش فراغ بال پيدا كرد . و پادشاهى مر او را مسلم و مستقر گرديد ، در سال چهار صد و بيست و چهار به التونتاش نامه نوشت و او را مأموريت داد كه قصد متصرفات على تكين نموده و بخارا و سمرقند را بگيرد . و در ضمن سپاهى انبوه به يارى او روانه كرد و التونتاش از جيحون گذشت و آنچه از بلاد على تكين ميخواست بگرفت و على تكين از پيش روى او دور شد . التونتاش در بلادى كه فتح كرده بود اقامت گزيد . و ملاحظه نمود كه درآمد آن وافى براى سپاهيانش نيست زيرا كه او ميخواست همواره سپاهى بزرگ و انبوه زير فرمان داشته باشد كه از ايلغار تركان جلوگيرى كند . پس به مسعود . در اين باره نامه نوشت و اجازت خواست كه به خوارزم بازگردد و مسعود اجازه داد . همين كه بازگشت . على تكين غافلگيرانه خود را به دو رساند . التونتاش وى را سخت در فشار گذاشت و او بدژ دبوسيه رفته پناهنده شد و التونتاش محاصره‌اش كرد و نزديك بود دژ را مسخر كند ، على تكين بوى نامهء تضرع آميز نوشت طلب عطوفت او كرد . التونتاش از آنجا حركت كرد و بخوارزم بازگشت .